جديدترين نظريات علمى دربارهء پديده‌هاى طبيعى همچون حركت ابرها ، پيدايش باران و برق شگفت‌انگيز نيست ؟ نمونه دوم : خداوند متعال كمال قدرت خود را در بازگرداندن انسان و زنده ساختن او پس از مرگ آشكار مىسازد و مىفرمايد : « أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ . بَلى قادِرِينَ عَلى أَنْ نُسَوِّيَ بَنانَهُ . » « 1 » لازم است در اين آيهء شريفه اندكى به عبارت راست و درست ساختن سرانگشتان دقت كنيم و سپس به ياد آوريم كه انگشت نگارى در روزگار ما بر اساس ظريف‌ترين و بديع‌ترين امور در ساختمان بدن انسان ، يعنى خطوط سر انگشتان انسان ، شكل گرفته است ؛ زيرا ممكن نيست خطوط سرانگشتان دو شخص با يكديگر مشابه باشد . به همين دليل ، اثر انگشت را در رويدادها و حوادث مختلف مورد استناد و مبناى داورى حكم قرار داده‌اند . « پس بزرگ و بزرگوار است خداى يكتا كه نيكوترين آفرينندگان است . » ما در اين موضوع قصد اطالهء كلام نداريم . سخن از معجزات علمى قرآن مستلزم بحثى مستقل است . قصد ما صرفا نگاهى كوتاه و گذرا به موضوع معجزهء قرآن بود تا بدين وسيله درك روشن‌ترى از علوم قرآن به دست دهيم و كلام سيوطى را در الإتقان توجيه كنيم . اما به هر حال از ارائهء وجهى صحيح دربارهء سخن ابن العربى در التأويل معذوريم . تنها خداوند بر اسرار كتابش آگاه است . آنچه در جهان هستى پديد مىآيد ، از دانشها و فنون گرفته تا امور مختلف ، همواره حقايق قرآن را تشريح و تفسير مىكند و از اسرار و معجزات قرآن پرده بر مىگيرد . و اين مصداق سخن پروردگار متعال است كه فرمود : « سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ . . . » « 2 » « . . . و خداوند

--> و انبوه مىكند . پس باران را بينى كه از ميان آن بيرون مىآيد و از آسمان از كوههايى كه در آن است ( انبوه ابرهاى منجمدشده ) تگرگ مىفرستد و ( زيان ) آن را به هر كه خواهد مىرساند و از هر كه خواهد مىگرداند . درخشندگى برقش نزديك است كه ( روشنى ) ديدگان را برد . » ( نور : 43 ) ( 1 ) . « آيا آدمى پندارد كه استخوانهايش را فراهم نخواهيم آورد ؟ چرا ما قادريم بر اينكه سر انگشتان او را هم راست و درست كنيم . » ( قيامت : 3 - 4 ) ( 2 ) . « زودا كه آنان را نشانه‌هاى خويش در كناره‌هاى جهان و در جان‌هاى خودشان بنماييم تا آن كه برايشان روشن و آشكار شود كه همانا او - يا آن - حق است . » ( فصلت : 53 )